Suy thận – căn bệnh từng được xem là của người lớn tuổi – nay đang có xu hướng gia tăng đáng báo động ở giới trẻ. Các chuyên gia y tế cảnh báo, thói quen sinh hoạt và ăn uống thiếu kiểm soát hàng ngày chính là “kẻ thù thầm lặng” đẩy thận vào tình trạng quá tải, dẫn đến suy yếu mà không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.
ThS.BS Nguyễn Quang Huy (Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội) chỉ ra rằng, thận có thể suy yếu từ những thói quen nhỏ lặp lại mỗi ngày, nhưng đa phần người trẻ chỉ phát hiện khi tình trạng đã nặng.
Những thói quen độc hại phá hủy thận của người trẻ bao gồm: 1) Ăn uống thiếu kiểm soát (đồ ăn nhanh, muối cao, chất bảo quản); 2) Uống quá ít nước và nhịn tiểu thường xuyên; 3) Tự ý dùng thuốc (thuốc giảm đau, kháng sinh, thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc); 4) Lối sống thiếu vận động và thức khuya triền miên.
I. 🍔 THÓI QUEN ĂN UỐNG TẤN CÔNG TRỰC TIẾP VÀO THẬN
Ăn uống thiếu kiểm soát là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây tổn thương thận ở người trẻ.
1. Tiêu Thụ Muối Cao và Chất Bảo Quản (Fast Food)
- Vấn đề: Thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhanh chứa lượng muối và chất bảo quản rất cao.
- Tác hại: Thận phải làm việc liên tục để đào thải lượng lớn độc tố, làm các tế bào thận bị tổn thương, dễ viêm và xơ hóa nếu duy trì lâu dài.
2. Đồ Uống Nhiều Đường (Nước Ngọt, Trà Sữa)
- Vấn đề: Uống nước ngọt, trà sữa làm tăng nguy cơ béo phì và Tiểu đường Type 2.
- Tác hại: Tiểu đường Type 2 được xem là “cửa ngõ” dẫn đến suy thận mạn, do đường huyết cao làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận.
3. Lạm Dụng Rượu Bia
- Tác hại: Quá trình chuyển hóa cồn trong cơ thể làm tăng áp lực lên thận, góp phần gây hại cho chức năng lọc máu.
II. 💧 THÓI QUEN SINH HOẠT TƯỞNG VÔ HẠI NHƯNG PHÁ THẬN
Những hành vi tưởng chừng vô hại hàng ngày lại là nguồn cơn gây suy yếu thận âm thầm.
1. Uống Quá Ít Nước & Nhịn Tiểu Thường Xuyên
- Uống ít nước: Khiến nước tiểu đặc, dễ tạo thành sỏi thận.
- Nhịn tiểu: Gây căng bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh, gây viêm đường tiết niệu và nặng hơn là nhiễm trùng ngược dòng lên thận.
- Khuyến nghị: Người trưởng thành nên uống khoảng 2 – 2.5 lít nước mỗi ngày.
2. Tự Ý Dùng Thuốc và Thực Phẩm Chức Năng
- Thuốc giảm đau/Kháng sinh: Nếu dùng sai liều hoặc kéo dài có thể gây độc cho thận (độc tính trên thận).
- Đông y/TPCN không rõ nguồn gốc: Dễ chứa kim loại nặng, gây tổn thương ống thận. Người trẻ thường lạm dụng vì tâm lý “thuốc tự nhiên là lành”.
3. Thiếu Vận Động và Thức Khuya Triền Miên
- Ít vận động: Làm tăng nguy cơ béo phì và tăng huyết áp – hai yếu tố nguy cơ hàng đầu gây suy thận.
- Thức khuya: Gây rối loạn nhịp sinh học, làm suy giảm quá trình phục hồi tự nhiên của thận.
III. 🩺 NHẬN DIỆN SỚM VÀ CÁCH BẢO VỆ THẬN HIỆU QUẢ
Suy thận giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm và các tín hiệu dễ bị nhầm lẫn với stress, mệt mỏi thông thường.
1. Dấu Hiệu Suy Thận Giai Đoạn Sớm (Thường Bị Bỏ Qua)
- Tiểu đêm nhiều hơn.
- Nước tiểu có bọt.
- Phù nhẹ ở mặt hoặc chân tay.
- Mệt mỏi kéo dài, da sạm và ngứa.
Lưu ý: Bệnh nhân thường chỉ tới viện khi đã mệt mỏi quá mức, sút cân nhanh hoặc tăng huyết áp không rõ nguyên nhân, lúc này chức năng thận đã suy giảm nhiều.
2. Chiến Lược Bảo Vệ Thận Lâu Dài
- Lối sống khoa học: Ăn uống điều độ (giảm muối, đường), ngủ đủ giấc và đúng giờ.
- Hạn chế: Tuyệt đối hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích (làm co mạch, giảm máu nuôi thận).
- Vận động: Duy trì vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày.
- Y tế: Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định và quan trọng nhất là khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường, ngay cả khi cơ thể chưa có triệu chứng.
Nguồn: https://www.24h.com.vn/suc-khoe-doi-song/nhung-thoi-quen-nho-ma-doc-dang-am-tham-pha-than-cua-nguoi-tre-c62a1721290.html
